Dome-X Thema: circulaire economie - Dome-X Skip to main content

Dome-X Thema: circulaire economie

In deze editie van Dome-X Thema spreken we twee Osse ondernemers over hoe zij met hun expertise andere bedrijven helpen in hun bijdrage aan de transitie naar een circulaire economie: Harold van Munster, directeur van Van Munster Recyclers en Geert Baaijens, directeur van Baaijens Metaal. Zij zien in hun werkveld dat circulariteit steeds vaker en hoger op de agenda staat. Maar ook dat er nog een lange weg te gaan is. ‘We moeten toe naar een compleet andere manier van denken.’

In 2016 heeft de Nederlandse overheid het programma ‘Nederland Circulair in 2050’ gepresenteerd. Met dit programma wil de overheid grondstoffen besparen, emissies verminderen en innovatie bevorderen. De kernboodschap: alle materialen en producten die we gebruiken, moeten op een duurzame en efficiënte manier hergebruikt worden. De transitie naar een circulaire economie brengt, zo is de verwachting, grote veranderingen met zich mee.

Afval als grondstof

Belangrijke speerpunten in een circulaire economie zijn gesloten materiaalkringlopen en het optimaal inzetten en hergebruiken van grondstoffen. Hergebruik van grondstoffen, dat is voor Van Munster Recyclers geen nieuws. Directeur Harold van Munster: ‘Al tachtig jaar lang maken wij afval, en dan met name papier, metaal, hout en kunststof, ‘grondstofklaar’, zoals we dat noemen. De materialen worden bij ons naar soort gescheiden en vervolgens als grondstof aangeboden voor de betreffende industrie.’

 

Harold van Munster: “Al tachtig jaar lang maken wij afval ‘grondstofklaar’, zoals we dat noemen.”

Harold van Munster

Meedenken

Afvalbedrijven beschikken over de benodigde kennis, ervaring en middelen om grondstoffen zo lang mogelijk in de keten te houden. Harold van Munster: ‘Het gaat erom dat we waardevolle grondstoffen zo zuiver mogelijk terug kunnen winnen. Daarover denken wij mee met onze klanten. Soms betekent dat een eenvoudige aanpassing in de vorm van het plaatsen van afvalcontainers op strategische plekken; zo dicht mogelijk bij de plek waar het afval ontstaat en makkelijk bereikbaar voor de medewerkers. Maar soms ook betekent dat letterlijk meekijken in het productieproces van onze klant; wat gebeurt daar, hoe werken ze en hoe kan het beter. Zo hebben we bijvoorbeeld een drukker geadviseerd om het moment van de drukproef naar voren te halen in het proces, naar vóór de afwerking. Want als papier eenmaal is gelamineerd, is het niet meer geschikt voor hergebruik.’

Ontwerp

Je kunt dus aan het einde van productie en gebruik kijken wat je kunt doen op het gebied van circulariteit, maar ook aan het begin daarvan. Veel winst op het gebied van circulariteit is namelijk te behalen in de ontwerpfase van een product. Door te ontwerpen met het oog op een optimale levensduur worden producten ontwikkeld die zich elke keer weer kunnen aanpassen, zodat ze voor de gebruiker relevant blijven of waarvan de grondstoffen goed kunnen worden teruggewonnen en hergebruikt.

Adviseren

Baaijens Metaal zit vaak aan de voorzijde van het productietraject. Directeur Geert Baaijens: ‘Wij schuiven graag aan in de ontwerpfase van een machine of een constructie. Daar kunnen we adviseren over materiaalkeuze en -bewerking, zoals monteren in plaats van lassen, om ervoor te zorgen dat de constructie beter de- of zelfs hermontabel is, zodat grondstoffen langer mee gaan en materialen beter herbruikbaar blijven. Maar ook denken we mee aan de achterkant, de afval-kant. Zo maakten we voor een opdrachtgever een machine die beton breekt en het cementsteen scheidt van het betonpuin. Het cementsteen is direct weer in te zetten in de betonproductie en bespaart zo cement en CO2-uitstoot. Ook de reststromen zand en grind zijn van goede kwaliteit. Terwijl daarvoor vergruisde brokjes beton alleen als laagwaardige grindvervanger gebruikt konden worden. Een ander voorbeeld van meedenken aan de afvalkant is de testopstelling waar we nu mee bezig zijn, van een machine die afval van vliesdoekrollen herbruikbaar gaat maken.’

Geert Baaijens: “We moeten toe naar een compleet andere manier van denken.”

Geert Baaijens

Lange weg

Baaijens en Van Munster zien in hun werkveld dat circulariteit steeds vaker en hoger op de agenda staat. Maar ook vermoeden ze dat er nog een lange weg te gaan is voordat de circulaire economie een feit is. Van Munster: ‘Je ziet dat de principes van de nieuwe, circulaire economie nog vaak botsen met die van onze huidige lineaire economie. Om maar eens iets te noemen: de kosten van het refurbishen van een product zijn vaak hoger dan de nieuwprijs. En begin dit jaar was tweedehands kunststof duurder dan nieuwe.’ Baaijens: ‘We staan pas aan het begin van de transitie. We moeten uiteindelijk toe naar een compleet andere manier van denken. Ik denk dat de definitieve verandering pas begint bij de generatie na ons. En daarin is een belangrijke rol weggelegd voor het onderwijs.’